Ooker's blog

Tôi và thế giới


Leave a comment

Ooker

Đã lâu chúng ta không gặp lại nhau nhỉ. Bây giờ là 3h sáng ngày 8/8/2016 (8 + 8 = 16 :v), một ngày trước khi một dự án dành cho mọi người, và hướng về một người, hoàn thành. Đây cũng là một ngày tôi chợt nhận ra một bước ngoặt mới trong cuộc đời mình, và tôi muốn ghi chép lại điều đó. Thật buồn cười, vì khi lần lại những ký ức cũ của mình, tôi chợt nhận ra đây là bước ngoặt mình đã dự đoán trước được từ lâu, và đã chuẩn bị để khi nó đến, nó sẽ đến. Nghĩa là, nó cũng không được ngoặt đối với đứa trẻ ngày xưa của tôi cho lắm.

Phải rồi, “Ooker”. Cái tên này là cái nick Yahoo! tôi tự đặt ra từ năm lớp 7. Tại sao lại là đặt biệt danh chứ không phải dùng tên thật? Vì lúc đó tôi cũng biết sơ sơ qua về thế giới mạng, cũng biết mấy vụ lừa lọc nhau, và nghĩ rằng đặt biệt danh thì sẽ an toàn hơn. Hơn nữa, thật sự là tôi muốn đặt một biệt danh. Tôi muốn đặt một dấu ấn đầy cá tính của riêng mình. Nhưng tên gì đây? Tôi chọn mãi nhưng vẫn không tìm thấy cái nào hay.

Tình cờ đọc trên báo e-Chip một phần mềm có cái tên là “Ook! Video Ook!” (nhớ là vậy). Các bạn hiểu rồi chứ. Chỉ là tình cờ thôi, nhưng lại khác lạ. Vì là tình cờ, nên nó cũng chẳng có nghĩa. Vì là khác lạ, nên tôi cứ nhớ nó. Đáng nhớ, nhưng lại không có nghĩa gì cả, vậy chẳng phải thú vị sao? Nhưng để không thì nó cứ sao sao á, thôi thêm đuôi er cho nó thành người. Đặt nick cho người mà. Thế là thành “Ooker”.

Cái tên này đã theo tôi lớn lên. Cuộc chat đầu tiên là với đứa em họ hơn mình 2 tuổi, chat được đúng hai câu, câu thứ hai đại khái là “không có gì :))”, nhưng lúc đó tôi vui lắm. Vui vì mình đã được như bao người, vui vì mình đã được kết nối với một thế giới mới.

Phải rồi, bước ngoặt. Hồi lớp ba, tôi được bố mua cho cả bộ sách 10 vạn câu hỏi vì sao, đủ các thể loại động vật thực vật vật lý tâm sinh lý các kiểu. Lớp 4 lớp 5 thì đọc hết cả cuốn từ điển sức khỏe gia đình (khoái nhất là khi nói về ba vụ giao hợp và bộ phận sinh dục. Thật sự đấy, rất say mê và hào hứng tìm hiểu, không chút dục vọng). Lớp 7 đã đụng đến thuyết tương đối và lý thuyết dây rồi. Nói chung là đọc bằng sạch. Nhưng lúc đó cũng đã lờ mờ nhận ra là cứ đọc hoài thì sẽ không bao giờ dừng. Tôi muốn tìm hiểu tất cả mọi thứ, nhưng lại hiểu rằng mình sẽ phải có lúc dừng. Nhưng lúc đó thì xa xôi quá. Vả lại, ngoài việc mấy thứ này hay thiệt, nó còn giúp tôi hiểu rõ con người mình hơn, thế giới này hơn. Rõ ràng, ngồi đu đưa lãng đãng không thực tế bằng ngồi đọc mấy cái này. Tôi đã nghĩ rằng sẽ đến lúc dừng lại, nhưng bây giờ chắc chắn là không. Ta phải tích lũy thật nhiều kiến thức, để đến lúc cần phải lãng đãng thì sẽ lãng đãng mà vẫn sống tốt.

Thế là càng có quyết tâm tìm hiểu hơn. Quyết tâm sống tốt hơn. Nhưng thật ra cũng chẳng cần quyết tâm thì bản thân tôi đã thấy mấy thứ này hay thiệt, nên cũng chẳng cần nhớ sao mình phải quyết tâm. Sự quyết tâm đã thấm đẫm vào con người mình tự bao giờ rồi.

Ooker. Đầu năm lớp 11 tôi đứng hạng nhì. Không phải là không thấy quê. Kể ra cũng là vì từ cấp hai trường xịn qua cấp ba xuống trường, hừm, không được xịn cho lắm. Mấy hôm đầu tiên vào học cũng ngây thơ chẳng hiểu gì, nhưng do lúc đó chưa có đồng phục mới nên phải mặc đồng phục cũ, thế là lòi ra mình học trường gì. Hát quốc ca rõ to, đeo khăn quàng, đúng chuẩn thanh niên nghiêm túc học sinh gương mẫu. Rồi học lực các bạn trong lớp cũng thể hiện rõ là thua kém. Có lẽ cái suy nghĩ mình hơn người khác xuất hiện rõ hơn từ lúc này đây. Rõ ràng là mình hơn họ mà, dù chơi với họ rất vui.

Thế nên tôi qua chỗ bạn ấy thể hiện sự ngưỡng mộ. Quê thì có quê, nhưng ngưỡng mộ nhiều hơn. Và khi bạn ấy nói câu này (đại khái): “học mình không thua ai, nhưng chơi thì không ai bằng mình” . Boom, thế là yêu. Nhưng ở đây tôi không định kể tình sử đâu, chỉ để dẫn dắt tới một cái ý là bạn ấy lấy nick là Zimmy thôi =)). Ooker – Zimmy. Zimmy nghe có vẻ như là tính từ, vậy thì Ooker nghe là gì? Ook nghe có vẻ sắc và dứt khoát, hợp làm động từ. Cũng đúng, vì thường trước -er sẽ là động từ, như runner, swimmer. Mà nếu là như vậy, thì nếu ooker đại diện cho một người, thì động từ ook sẽ là thứ được dùng để miêu tả con người đó. Ook là gì tôi cũng không biết, nhưng tôi biết tôi hợp làm động từ. Tôi là một người hành động.

Cũng trong khoảng thời gian này tôi cũng nhận ra được hai điều về cái chữ ook này. Thứ nhất là lý giải được tại sao nó lại ấn tượng đến như vậy. Thông thường khi cần sự khác biệt, người ta thường hay tìm cách bắt đầu bằng chữ z nhất, vì nó là chữ cái được ít dùng nhất trong bảng chữ cái (như Zimmy =)) ). Nên thành ra cái chữ được dùng ít nhất lại là cái chữ nhàm tai nhất. Còn do ook là một tổ hợp từ hai chữ cái o và k. Hai chữ này tuy không hiếm gặp, nhưng được dùng làm chữ cái đầu thì cũng không nhiều lắm. Với lại bản thân tổ hợp này cũng nghe rất… ook rồi. Thứ hai, nếu có thể thêm đuôi -er vào, thì cũng có thể thêm vào một đuôi khác. Bắt đầu nghĩ xem nên thêm đuôi gì khác, và gán nó vào cái gì. Ookeroid như Android, Ookerous như Tyrannosaurous. Tyrannosaurous, khủng long bạo chúa T. Rex à? A, vậy là có thể ghép vào tên một loài mới. Hừm, loài nào cần phải đặt tên nữa bây giờ? Hay là cho loài mình gần gũi nhất, Homo Sapiens? Vậy hãy đặt tên cho loài giả tưởng này là Homo Ookerous =))))))))

Đến khi có Facebook, thì nó đòi phải ghi một cái là tên, một cái là họ. Tôi không muốn lòi tên thật của mình ra, nhưng ngoài chữ Ooker này thì thật là chẳng biết tên nào khác. Thôi thì tên thì cứ là Ooker, họ thì lấy họ thật ra. Thành ra là Ooker Ly. Nhưng sau một thời gian thấy sao sao, đổi sang Nhật Ooker nghe có vẻ hay hơn. Sau một thời gian dùng mới nhận ra, mình đã lấy tên thật để bên cạnh cái biệt danh của mình. Tên thật, là thứ tôi trưng bày mình ra với thế giới bên ngoài, để cạnh tên giả, là thứ tôi bảo vệ con người mình. Lúc đó tôi đã nghĩ rằng, thằng Nhật này sẽ đứng ra bảo vệ Ooker. Một nửa trưởng thành, một nửa trẻ con. Một nửa chín chắn, một nửa nhút nhát. Và hơn nữa, Nhật và Ooker đều chính là tôi. Nhật là Ooker, Ooker là Nhật.

Đến lúc lên đại học thì lại muốn khóa Fb (để tập trung ôn thi) mà không biết khóa kiểu gì (vì lịch thi được post trên đó), tôi bèn nghĩ ra cách là tạo một tài khoản Fb mới, lấy ý tưởng từ một anh cũng gàn gàn đam mê cờ vây. Chỗ này tôi sẽ không follow, không post gì cả, để hoàn toàn cách ly khỏi thế giới Fb ồn ã. Lại vấn đề đặt tên cho con. Tôi nghĩ, đặt tên đối lập với bên kia chẳng phải rất hay sao. Nhưng chẳng lẽ lại là Nguyệt? Nghe nó cứ như con gái ấy =)). Sau nghĩ ra từ Đêm. Ừ nhỉ, tôi cũng hay thức đêm. Màn đêm là nơi tôi trú ẩn khỏi chốn con người. Cũng không phải là tôi chỉ hợp sống một mình. Chỉ là có một nơi để tôi ồn ào, thì cũng có một nơi để tôi thinh lặng. (Thật ra thì bây giờ bên kia thì tôi im ru, còn bên đây thì đi comment tá lả =))) )

Bây giờ thì tôi để cái chữ Human kế bên Ooker. Ooker Human. Tôi nghĩ là tôi đã đọc đủ nhiều, đủ sâu để trả lời được tất cả những câu hỏi mà tôi luôn đặt ra (mà tình cờ thay, Kant lại đi bắt chước tôi. Mà cũng tình cờ thay, các triết gia đều lấy đó làm các câu hỏi lớn của triết học): tôi là ai, tại sao tôi lại được sinh ra, tôi sẽ làm được gì, đi đâu và về đâu. Tôi là con người. Con người được sinh ra để hoàn thành nhiệm vụ mà vũ trụ giao cho nó: làm cho nó chết càng nhanh càng tốt. Tôi sẽ làm được những thứ mà các định luật vũ trụ cho phép. Còn đi đâu và về đâu? Tôi cũng nghĩ tôi đã tìm ra câu trả lời rồi.

Tôi sẽ đi về nơi tôi thuộc về. Tại sao ư? Vì tôi là con người. Việc này có ảnh hưởng đến sứ mạng mà tôi phải gánh vác không? Dù tôi không ham gánh vác sứ mạng cho lắm, nhưng không sao đâu, vũ trụ sẽ tự sắp xếp ổn thỏa thôi. Thật ra, đây là điều vũ trụ muốn. Và tất nhiên là tôi làm trò gì thì cũng đều tuân theo ba định luật Newton thôi. À, phải tính thêm cơ lượng tử nữa, nếu muốn liệt kê thêm các quá trình sinh học trong người tôi.

Tôi cũng nghĩ là tôi đã tìm ra người bạn đồng hành. Tôi thật sự quý mến bạn ấy, và muốn rủ bạn ấy đi cùng với tôi. Thật ra tôi nghĩ hiện tại bạn ấy chính là nơi tôi thuộc về. Tôi sẽ đi về hướng bạn ấy. Nhưng các bạn biết không, bạn ấy rất nhát. Nhát hơn cả thỏ ấy. Muốn được bạn ấy gom hết can đảm để bước ra ngoài, thì phải làm cho bạn ấy cảm thấy thật yên tâm. Mà chỉ ở những nơi thân thuộc người ta mới yên tâm. Tôi phải trở thành con người thân thuộc với bạn ấy cái đã. Người ta phải thật sự hiểu nhau thì mới có thể trở nên thân thuộc với nhau. Và người ta phải thật sự thân thuộc với nhau thì mới có thể ở bên nhau và vì nhau.

Vậy đã tới lúc tôi bỏ cặp kính xuống và bước đi lãng đãng rồi. Đây chẳng phải là thời khắc mà đứa trẻ ngày xưa đã từng tiên đoán sao? Nó đã đeo cặp kính lên để nhìn cho rõ, để chuẩn bị cho một ngày nó có thể bỏ cặp kính xuống mà không sợ té. Giờ thì tôi chẳng sợ té nữa.

Đã đến lúc rồi.

Advertisements


2 Comments

Sự bất lực của triết học?

Lâu lâu chém gió triết học tí cho vui vậy. Biết là cái này quá là phản triết học/phản khoa học, nhưng mà tôi lười định nghĩa tụi nó quá, cứ lấy định nghĩa chung mọi người đều hiểu là được.

Lưu ý hai điều: thứ nhất là cái định nghĩa đó nằm trong từ điển, thứ hai là tôi phân tích một thôi một hồi sẽ đưa ra định nghĩa =)). Cái này cũng đúng thôi, vì định nghĩa nên được xem như là kết tinh của quá trình suy luận, chứ không phải là nền tảng để từ đó suy luận nên. Bạn xem sự phát triển về định nghĩa của hàm lượng giác sẽ hiểu.

Nhiều nhà khoa học không công nhận triết học có thể làm ra được trò trống gì. Họ cho rằng triết học đã chết. Chết vì nó không còn đem lại tư tưởng gì mới cho nhân loại cả. Tưởng tượng thế này cho dễ: triết học đặt ra vô vàn câu hỏi, và các triết gia cố gắng trả lời cho các câu hỏi đó. Những câu hỏi mà các triết gia có thể đưa ra câu trả lời, ngày nay các nhà khoa học trả lời còn thuyết phục hơn. Những câu hỏi mà các triết gia chưa thể đưa ra câu trả lời, rất nhiều câu các nhà khoa học cũng đề xuất được hướng giải quyết. Còn những câu hỏi mà cả các triết gia và các nhà khoa học đều bí, thì các sản phẩm phụ trong quá trình giải quyết của các nhà khoa học có vẻ vượt trội hơn nhiều lần.

Hồi đó cũng rộ lên chuyện hóa học đã chết. Nó chết, một phần thứ cơ bản nhất của nó – nguyên tử – đã được giải thích bằng vật lý. Phần nữa, quan trọng hơn, là nó đã sống một cuộc đời quá thành công. Nó xâm nhập sâu rộng trong mọi trận địa của khoa học (cơ bản): vật lý, toán học, sinh học. Chính vì vậy, nó cũng bị các ngành kia xâm nhập lại, và rốt cuộc là bị đồng hóa. Kiểu như tiếng Pháp 99% (số này không chắc, nhưng nhớ có lần ông Cao Xuân Hạo có nói vậy :v) là nhập khẩu từ nước ngoài, vậy thì nó có phải là một ngôn ngữ riêng hay chỉ là một tổ hợp tạp nham? Còn người nói tiếng Pháp thì tiếng Pháp còn sống, còn người làm hóa học thì hóa học còn sống. Nhưng những kiến thức mới của hóa học, phần nhiều không còn đến từ những nhà hóa học. Bạn xem danh sách những người đoạt giải Nobel hóa học sẽ thấy đa phần họ đến từ các chuyên ngành khác.

Vậy thì ở đây là gì? Là nên sửa lại là triết học đã trở nên bất lực. Triết học đã trở nên bất lực, vì nó đã không còn đủ khả năng để trả lời cho những câu hỏi mà nó đặt ra. Nhưng như vậy cũng có nghĩa là nó đã sống một cuộc đời quá thành công, vì nó là viên gạch đầu tiên cho sự tiến bộ của nhân loại. Nó đặt câu hỏi, và truyền cảm hứng để chúng ta sống chết với câu hỏi đó. Vì chúng ta sống chết với câu hỏi đó quá nhiều, và quá khổ với sự sống chết đó, nên khi có được câu trả lời từ khoa học, chúng ta sung sướng, thăng hoa, rồi quên luôn kẻ đã đặt câu hỏi đó. (Bạn cứ xem chém gió trên Fb xem, người có câu trả lời đáp ứng được sự mong đợi của nhiều người được like nhiều vô kể, trong khi người đặt câu hỏi chỉ lèo tèo vài like, và sự tương phản đó khiến cho ta có cảm giác là người trả lời thông minh sắc sảo vô ngàn. Nhưng ta lại quên mất rằng không có người hỏi thì sẽ không có người trả lời).

Không! Công lao của triết học không nằm ở chỗ nó có thể trả lời. Công lao của nó nằm ở sự hoài nghi. Sự hoài nghi mọi thứ. Nó đã thành công trong việc gieo rắc sự hoài nghi này đến cho mọi người. Khoa học là những đứa con của triết học. Nó thừa hưởng cái gene hoài nghi của mẹ nó. Mẹ của chúng nay đã già, và đã không còn có thể nuôi sống bọn chúng. Ngược lại, chính bọn chúng phải bỏ tiền bỏ của để nuôi dưỡng lại bà mẹ già. Chúng, trong sự lý tính của chính mình, hiểu rằng không thể bỏ mặc bà già này đến chết được, vì những kẻ triết gia là những kẻ cực đoan về sự hoài nghi, và nhiệm vụ của khoa học là đi tìm câu trả lời, không phải là ngồi đó hoài nghi. Mất đi sự hoài nghi, chúng sẽ giống như đàn mối mất đi mối chúa: đàn mối vẫn sống, nhưng khi những con mối cuối cùng chết đi, tổ mối sẽ chỉ còn lại một nơi hoang văng lạnh lẽo. Chúng, trong sự lý tính của chính mình, sau khi đã giải thích được tình mẫu tử là gì, chợt hiểu rằng chúng là con của mẹ, và chúng yêu mẹ biết bao.
 
 
 
 
 

Người ta nói rằng, triết học giống như cái tử cung vậy. Nó cố gắng lấp đầy bằng các câu trả lời, và khi các câu trả lời này lớn lên thành các đứa con khoa học, nó lại quay về thành một cái dạ trống rỗng còn hơn xưa.
 
 
 
 
 

Lưu ý là bà mẹ triết học khác bà mẹ sinh học nhé. Bà mẹ sinh học thì nuôi mấy cũng chết, nên các đứa con sinh học sẽ có lúc phải đối diện với sự thật này. Bà mẹ triết học thì chỉ không làm được gì thôi, chứ suy nghĩ thì vẫn minh mẫn.

Thế nên, triết học không dành cho những ai muốn có câu trả lời, nó dành cho những ai muốn hoài nghi. Đặt câu hỏi – triết học; tìm câu trả lời – khoa học. Bạn đọc về triết, vì muốn biết thêm về lịch sử tư tưởng của con người, và muốn được hoài nghi.

.
.
.
Tôi đã cố gắng đưa ra một câu trả lời về sự bất lực của triết học. Câu hỏi là: nãy giờ tôi đang làm khoa học hay làm triết học?


Leave a comment

Mỗi đoạn là một quyển sách

Trong lý thuyết trò chơi, tổng lợi ích có được khi đã có cân bằng Nash sẽ thấp hơn tổng lợi ích lớn nhất có thể có. Lý do là vì sự ích kỷ cá nhân, các thành viên sẽ thấy lợi ích nhận được khi chọn phản bội lớn hơn lợi ích nhận được khi hợp tác. Họ sẽ chỉ tốt với nhau nếu thỏa mãn hai điều kiện sau:

  • Các thành viên không biết được khi nào trò chơi kết thúc
  • Các thành viên nhớ mình đã bị đối xử như thế nào, và có tính trả thù cao

Loài người (Homo Sapiens), do đã phải trải qua nhiều cuộc biến đổi khí hậu, nên đã tiến hóa thành loài động vật có tính xã hội vô cùng mạnh. Nó vừa có sự phân cấp xã hội điển hình của linh trưởng vừa có sự hợp tác đồng đẳng điển hình của thú đi săn theo đàn. Nhưng mỗi cá nhân cũng rất thông minh, là cơ sở của lý tính. Một con người hiện đại luôn bị giằng xé bởi ba loại lực này.

Bốn yếu tố để một đám đông có thể đưa ra quyết định chính xác, dù từng thành viên trong đó không nhất thiết phải thông minh: sự đa dạng trong ý kiến (mỗi thành viên nên có một thông tin khác biệt), tính độc lập (ý kiến của mỗi người không phụ thuộc vào những ý kiến xung quanh), sự phi tập trung nhưng có cách để tập hợp (quyết định được đưa ra từ dưới lên trên, không phải từ trên đưa xuống).

Internet giúp đẩy nhanh quá trình toàn cầu hóa. Toàn cầu hóa trao cho ta nhiều cơ hội (tất nhiên là cũng có thách thức). Bất kỳ thứ gì có thể làm sẽ được làm. Cần liên tục học hỏi để có thể chiếm lĩnh lợi thế của các công cụ mới. Các tổ chức sẽ có xu hướng minh bạch hóa, vì để làm được hiệu quả nhất, phải hợp tác tốt nhất. Sẽ không có quốc gia nào nằm trong cùng chuỗi cung muốn có chiến tranh.

Nhưng trên internet, tính độc lập của mỗi người bị thách thức nghiêm trọng. Bộ não luôn trong tình trạng quá tải và mất tập trung. “Không chỉ những suy nghĩ sâu sắc mới cần một suy nghĩ tập trung và điềm đạm. Sự cảm thông và trắc ẩn cũng cần điều đó”. Chưa kể sự điều chỉnh của các tập đoàn hay nhà nước muốn thao túng.


Leave a comment

Làm sao để mỗi ngày đều có thể học được một chút tiếng Anh?

Ngày xưa, không biết tiếng Việt là mù chữ. Còn bây giờ, không biết tiếng Anh mới là mù chữ. Tôi quá ngán những bài viết hướng dẫn kinh nghiệm học tiếng Anh chung chung trên mạng. Gần như tất cả đều chỉ chăm chăm lo SEO. Ai chả biết là học nói thì phải mạnh dạn nói, hay muốn nghe giỏi thì phải luyện phim nhiều. Chẳng có cách thần kỳ nào có thể khiến người ta học nhanh chóng cả. Học ngôn ngữ không cần phải khổ luyện, học ngôn ngữ cần thấm. Nghĩa là phải từ từ, ngày qua ngày, tích tiểu thành đại. Phải làm sao để mỗi ngày đi học đều là một ngày vui.

Tuy nhiên tôi công nhận là trước khi đi thi thì cũng nên khổ luyện :))

Vấn đề không phải là chúng ta không biết cách học, mà là không có nhu cầu sử dụng tiếng Anh hằng ngày. Để so sánh, nó cũng giống như những người thuận tay phải không có nhu cầu dùng tay trái hằng ngày vậy. Nếu bạn thấy thật vô lý và không cần thiết khi bắt một người thuận tay phải phải dùng tay trái để ủi đồ thì bạn sẽ hiểu được tại sao mình học mãi mà vẫn không khá. Trước khi làm khóa luận tốt nghiệp, tôi cũng có đọc nhiều sách báo tiếng Anh. Phải nói một cách thẳng thừng là trong lớp vật lý, tôi là một trong số ít người có thể nhanh chóng đọc tài liệu tiếng Anh. Nhưng khi bắt tay vào làm khóa luận, tôi gặp một vấn đề về chương trình tính toán và buộc phải hỏi người tác giả của nó. Đó gần như là lần đầu tiên tôi phải viết email bằng tiếng Anh. Một email bé xíu, dễ ẹc mà phải gãy cả tay tôi mới viết xong. Nhưng từ đó, nhờ những thứ như vậy mà bây giờ tôi viết tiếng Anh không còn khó khăn như trước nữa. Lỗi vẫn còn rất nhiều, nhất là lỗi ngữ pháp, nhưng tiếng Anh không còn là rào cản để tôi trình bày ý tưởng nữa. Chúng đã có thể được tuôn trào dễ dàng hơn. Lão Tử có nói, con đường vạn dặm bắt đầu từ một bước chân. Để có thể ủi đồ bằng tay trái, việc đầu tiên bạn cần làm là cầm bàn ủi bằng tay trái. Nhưng chưa đủ, phải ngày nào cũng cầm bàn ủi bằng tay trái mới được.

Cái email ở trên cũng có thể coi là cột mốc đầu tiên đưa ánh sáng của internet đến với đời tôi, dù tôi đã biết nối dây điện thoại vào modem lên mạng đọc manga từ hồi lớp 7.
À mà tôi cầm bàn ủi bằng tay trái được nhé :3

Thôi, không nói lằng nhằng nữa, vào việc chính thôi. Ở đây, tôi liệt kê ở đây ba bài viết chia sẻ kinh nghiệm học tiếng Anh trên báo Tuổi Trẻ, Scholarship Planetblog của Nguyễn Văn Tuấn mà tôi cảm thấy rất đáng đọc. Tôi không muốn mình phải mất công lặp lại những gì người khác nói (hãy luôn khao khát, hãy luôn google). Thay vào đó, ở đây sẽ chỉ cho bạn những mẹo nhỏ để bạn thấy vui (hay ít ra không thấy ngán) khi học tiếng Anh mỗi ngày.

1. Đặt từ cần học làm mật khẩu

Kẻ gian có thể đoán mật khẩu từ ngày bạn sinh hoặc ngày vợ bạn sinh, nhưng chắc chắn sẽ không đoán mật khẩu bằng cách tra từ điển Oxford 171,476 từ. Và cái sự lằng nhằng khi bị quên mật khẩu sẽ khiến bạn không muốn quên. Chưa kể học thuộc một từ rồi thì sẽ phải thay từ mới, nên mật khẩu được đổi thường xuyên ~> rất bảo mật. Có thể biến tấu từ một chút để bảo mật hơn. Ví dụ như bạn đang học từ Obligatory thì có thể biến nó thành 0bliGatory. Cũng có thể thêm nghĩa vào phía sau để tránh trường hợp nhớ mặt chữ mà không nhớ nghĩa, ví dụ như 0bliGatory-batbuoc. Một mật khẩu tốt là một mật khẩu dễ nhớ với mình mà khó đoán với người. Có thể áp dụng cho nhiều tài khoản khác nhau như Facebook, email, Apple ID, v.v.

2. Dùng phần mềm Anki

Phải cho đến khi bắt đầu bắt đầu luyện GRE, tôi mới biết tới phần mềm này, qua các bài chia sẻ kinh nghiệm (như cái bài này) của các anh chị đi trước. Phải nói là tuyệt vời, thật đáng tiếc khi tôi không biết phần mềm này sớm hơn. Nhồi 5000 từ ít gặp trong vòng vài tháng để thi GRE là gần như bất khả. Quả thật, điểm thi verbal của tôi chỉ có 146/170 (thấp nhất 130), đứng trong top 85% người đi thi =)). Tuy nhiên thật sự là từ khi luyện GRE mà tôi bắt đầu cảm nhận được sự tinh tế trong tiếng Anh, và từ đó biết rằng không chỉ có mỗi tiếng Việt mới uyển chuyển tinh tế đầy cảm xúc. Do phải luyện thi gấp nên tôi phải tăng liều, ngày hai lần, sáng một deck chiều một deck. Nếu các bạn thư thả thì ngày một lần là đủ. Nhớ chỉnh sao cho mỗi lần bật máy thì chương trình này cũng bật lên theo. Có thể có ngày quên tắm chứ không bao giờ quên bật lap. Tuy nhiên tôi nghĩ nếu có một thời gian trong ngày mình luôn mở máy thì nên chỉnh sao cho chương trình tự động chạy vào giờ đó, ví dụ như 9h tối. Có một giờ cố định thì mình sẽ tạo được thói quen tốt hơn.

Anki cũng có plugin cho HabitRPG, một game xây dựng thói quen mà tôi khuyến khích bạn thử cho biết.

3. Xem phim, nghe nhạc, đọc báo

Cái này thì điển hình rồi, cũng dễ thực hiện. Nhiều người nói là không nên đọc lời hoặc coi phụ đề. Tôi cũng đã thử, nhưng thấy cũng hên xui. Nghe nhạc coi phim là để bạn xóa cái cực khổ khi học tiếng Anh bằng cách gắn tiếng Anh vào cảm xúc có được khi nghe hoặc xem. Vấn đề là nếu bạn không hiểu được người ta đang nói hay hát cái gì thì cảm xúc cũng không được mạnh mẽ cho lắm. Tới giờ này, dù đã có thể gọi là xem clip trên YouTube cũng được, nhưng mỗi lần bật bài mới vẫn chưa chắc nghe được hết (cũng có thể là do tôi không tập trung nghe mà hay làm chung với cái khác). Nói chung thì tôi thấy xem phụ đề hay đọc lời bài hát nhiều khi còn dễ học hơn, miễn nó viết bằng tiếng Anh là được. Đọc báo cũng được. Hồi trước tôi đặt CNN làm trang chủ, nhưng vì tin tức của nó, hay thì hay thiệt, nhưng thấy nhiều cái không liên quan quá. Dù sao thì nó cũng là hãng tin của Mỹ, tin nó cung cấp phù hợp cho dân Mỹ hơn dân Việt Nam. Nên sau này tôi chuyển sang đọc tạp chí. The Atlantic là lựa chọn số một của tôi (hình như cũng là tạp chí số một của Mỹ thì phải). GS Ngô Bảo Châu cũng theo dõi tạp chí này. Từ mới xuất hiện vừa đủ, không quá ít không quá nhiều. Chủ đề đa dạng, nhiều cái vừa chuyên sâu lại vừa sát sườn. Còn không thì có thể lên Digg để đọc tin tổng hợp.

Tôi cũng có dịch một bài trên The Atlantic: Đàn ông nói Uh, đàn bà nói Um.

Hoặc cũng có thể theo dõi mấy kênh YouTube hay hay. Tôi thì thích khoa học nên hay theo dõi Veritasium, Vsauce, TED (TED thôi, TEDx đa phần không đặc sắc lắm). Ai thích chơi game thì theo dõi mấy trận đấu bình luận bằng tiếng Anh. Hoặc vẽ vời, hoặc trồng bonsai, hoặc đá banh, v.v. Chốt lại bạn phải quên rằng mình đang học tiếng Anh.

Nhờ nghe bài Don’t you remember của Adele, mà toi sẽ nhớ mãi từ earness có nghĩa là tha thiết, còn throb có nghĩa là nhói.

4. Đặt thật nhiều câu hỏi

Cụ thể là trên Stack Exchange. Stack Exchange là thiên đường đối với tôi. Tôi dám cá là trong vòng một năm qua, trừ Google, nó là trang web tôi ghé thăm nhiều nhất trên internet, hơn cả Facebook. (Thật ra, từ khi tìm ra Stack Exchange và sau này là Reddit, tôi cảm thấy Facebook chán phèo. Cẩn thận, chúng có thể khiến bạn thâm quầng mắt và đau bao tử đấy.) Thường các câu hỏi về tiếng Anh tôi hỏi trên đây là về sự khác nhau giữa các từ đồng nghĩa, như là “alacrity”, “fervor”, “zeal” và “fanaticism” khác nhau thế nào?. Khi mình bắt đầu đặt câu hỏi là khi đó mình đã học thêm một chút rồi.

5. Kiếm một người bạn bản xứ cần học tiếng Việt

Cái này gọi là trao đổi ngôn ngữ – language exchange. Đầu tiên là tôi biết đến Lang-8 từ Stack Exchange, được mọi người sửa bài cho mình cũng thấy hay. Nhưng sau khi mất hết lượt miễn phí, phải trả tiền nếu như không muốn ít người coi bài mình đăng lên hơn thì lúc đó mới biết là mô hình này khó hiệu quả nếu ngôn ngữ bạn đang học là tiếng Anh. Số người biết nói tiếng Việt muốn học tiếng Anh quá lớn, áp đảo số người biết tiếng Anh muốn học tiếng Việt.

Reddit là giải pháp cho vấn đề này.

Tuy vậy, rốt cuộc thì tôi cũng kiếm được một bạn trên italki. Thoắt một cái, nhờ Reddit, từ tinh trùng tôi đột nhiên trở thành trứng :”>.  Bạn có thể xem bài sửa của bạn ấy cho hồ sơ nộp VEF của tôi: Personal StatementAcademic Statement. Vậy còn những bạn muốn trao đổi ngôn ngữ với tôi trên Reddit, không lẽ quảng cáo xong tôi lại từ chối?

Facebook là giải pháp cho vấn đề này :v

Một lần nữa, tôi lại có cảm giác được làm trứng. Tuyệt :3. Quả trứng này mai mối những con tinh trùng lại với nhau :3

.

Vậy thôi. Nếu còn thấy cách nào hay hay tôi sẽ lại cập nhật thêm.


Leave a comment

Kinh nghiệm học vật lý lý thuyết

Đây là kinh nghiệm của tôi khi học ở bộ môn vật lý lý thuyết. Nói chung bộ môn nào cũng có những cái mới phải học và những cái khiến bạn bỡ ngỡ. Tôi sắp ra trường, hy vọng chút kinh nghiệm sẽ giúp bạn bớt bỡ ngỡ. Không nhắt thiết các bạn phải làm quen ngay từ bây giờ, hồi tôi học có ai chỉ lại đâu, vẫn học được như thường. Đọc cái này để các bạn mường tượng rõ hơn mình phải làm gì thôi. Còn chơi được thì cứ chơi :v. (Thật ra tới giờ vẫn còn ham chơi, năm ba còn ghiến Starcraft, năm tư ghiền cờ vây. Rốt cuộc là một tuần chắc chỉ có hai ba buổi là thật sự tự học ở nhà, còn lại chơi miết :v)


Hai thứ chắc chắn cần phải có khi vào đây:

  1. Đam mê
  2. Anh văn

Không có đam mê mà đâm đầu vô lý thuyết thì sẽ chết ngộp và chết ngạt. Không có đủ đam mê sẽ dễ dàng từ bỏ ngay từ những dòng suy luận đầu tiên. Cảm giác chinh phục được khó khăn thật vô cùng sung sướng, nhưng trước hết phải đụng mặt với khó khăn đã. Nó cũng giống câu: “ai cũng muốn lên thiên đàng, nhưng không ai muốn chết” vậy. 

Bộ môn lý thuyết không chỉ đơn giản là đào tạo ra người biết về vật lý mà còn đào tạo ra con người hiện đại, thích ứng tốt với mọi môi trường. Vì thế tất cả các các sách trong đó đều là sách tiếng Anh. Hai năm đầu các bạn toàn đọc sách tiếng Việt, bỗng dưng bị quăng một đống sách tiếng Anh, không kịp làm quen sẽ rất mệt. Lấy sách cơ lượng tử của thầy Hoàng Dũng làm thí dụ, viết tiếng Việt đọc còn chết lên chết xuống nói gì sách tiếng Anh. Đã phải đánh vật với tính toán và ý tưởng trong đó, còn phải đánh vật thêm với tiếng Anh sẽ mệt lắm. 

Học tiếng Anh thì không thể bỏ qua từ vựng và ngữ pháp. Từ vựng thì không thể liệt kê ở đây được, chỉ có thể liệt kê ngữ pháp. Sau đây là một số cấu trúc câu thường dùng: “dễ dàng chứng minh” ~> bài tập; “tương tự ta có” ~> thi; “các chương x, y, z các em về tự đọc” ~> thuyết trình.

Về mặt kiến thức, cần nắm (thật) chắc cơ lượng tử và cơ lý thuyết. Ở cơ lượng tử, ít nhất cũng hiểu rõ tại sao phải giải phương trình hàm riêng trị riêng, các bước giải của nó; đưa cho một thế bất kỳ phải giải được, không nhất thiết là giếng thế sâu vô hạn hay rào thế cao vô hạn; nắm được sự lượng tử hóa lần hai. Ở cơ lý thuyết, chỉ độc nhất mỗi nguyên lý tác dụng tối thiểu là phải hiểu. Đây là nguyên lý vô cùng đơn giản mà tinh tế. Tôi cũng rất thích nguyên lý này, nếu rảnh nhất định sẽ có bài riêng cho nó.

Ngoài ra cũng cần học vững vật lý chất rắn, tất cả các môn toán và … thể dục. Theo cuốn Luật trí não của John Medina:

Những người thường xuyên rèn luyện cơ thể thực hiện tốt hơn những người ngồi lỳ ở nhà trong những trắc nghiệm về trí nhớ dài hạn, khả năng lập luận, sự chú ý, cách giải quyết vấn đề, thậm chí thực hiện các nhiệm vụ được gọi là thông minh

Nhớ ăn sáng trước khi tới lớp. Hồi đó tôi có một phương châm là thà đến lớp trễ còn hơn nhịn ăn sáng. Xem ra cũng khá hiệu quả (áp dụng cũng rất thường xuyên :v)

Xem thêm cách thức hoạt động của não để nâng cao hiệu suất làm việc tại www.brainrules.net. Cuốn sách này hiện được bán rộng rãi tại các nhà thuốc, nhầm, nhà sách trên toàn quốc.

Khi đi học nhớ mang những cuốn sách liên quan để tiện tham khảo. Ví dụ như học vật lý chất rắn thì nhớ mang theo cơ lượng tử. Học cơ lưởng tử thì nhớ mang theo cơ lý thuyết vì sẽ có những ý tưởng tương đồng (cơ lượng tử không dùng hình thức luận Lagrange nhưng dùng hình thức luận Hamilton). Hãy ghi chú chi tiết. Nếu có câu hỏi, hãy chú thích lại, sau này sẽ trả lời được. Nói không phải khoe, nhưng tôi được 9.5 điểm môn tích phân lộ trình vì còn giữ một câu hỏi từ hồi học cơ lượng tử. Ra thi thầy hỏi đúng y chang câu đó. Hên :)))

Ngoài ra thì nên có một cái laptop để dễ dàng tìm tài liệu cũng như trao đổi học tập. Nếu được hơn nữa thì mua thêm một cái tablet để đọc sách và ghi chú thẳng trên đó luôn (ghi chú bằng viết). Rất rất tiện. Nội chuyện mua sách photo cũng tốn nhiều tiền và nặng cặp (một cuốn như Landau khá nặng và dày, hơn nữa sẽ khó mang sách khác để tham khảo), khi học có gì không hiểu google ngay. Tuy nhiên khi đọc sách bình thường tôi vẫn khuyến khích đọc sách giấy.

photo 2photo 1

Năm ba sẽ được học các môn: cơ lượng tử 2, lý thuyết nhóm, lý thuyết trường điện từ (kiêm thuyết tương đối hẹp), lý thuyết chất rắn, lý thuyết trường hấp dẫn (thuyết tương đối rộng), lý thuyết trường lượng tử, hệ thấp chiều và hệ nhiều hạt. Năm tư sẽ học các môn: hạt cơ bản, tích phân lộ trình, quang bán dẫn và quang lượng tử, vật lý tính toán, hàm suy rộng và hàm Green.

 

Tất cả các môn sẽ được giới thiệu kỹ, tôi không cần phải nói trước làm gì. Riêng ba môn tôi muốn nói rõ hơn. Thứ nhất và thứ hai là tích phân lộ trình và lý thuyết trường hấp dẫn. Chúng sẽ cho ta thấy được sự điên khùng và đầy tài năng của Feynman và Einstein. Người ta cứ nghĩ cơ lượng tử và cơ tương đối khác biệt hoàn toàn so với cơ cổ điển, thật ra chúng có thể được dẫn dắt từ cơ cổ điển. Nguyên liệu chính là nguyên lý tác dụng tối thiểu. Với nguyên liệu đó, rắc một chút tiêu sẽ ra cơ lượng tử, rắc một chút muối sẽ ra cơ tương đối. Hai môn này thể tài năng của những con người vĩ đại, những môn kia là công sức của một tập thể to lớn, trải dài nhiều thế hệ của các nhà khoa học.

Thứ ba là vật lý tính toán. Môn này sẽ đụng lập trình. Sau này nếu không học lý thuyết tiếp thì vẫn còn lập trình làm cần câu cơm. Cộng đồng khoa học trước đây xài FORTRAN, nhưng sau chuyển sang Python. Một script của Python rất sáng sủa, nhiều chương trình dành riêng cho Python như Matplotlib (vẽ đồ thị), PyMOL (vẽ phân tử, cho ai theo hướng vật lý sinh học), v.v. Cùng một môi trường thì vùng vẫy đã hơn. Tuy nhiên dùng những ngôn ngữ khác cũng được, nếu ai có ý định đi sâu về lập trình. Với những ai như vậy, C hay Java tốt hơn.

Ngoài ra cũng nên tập xài thử Latex. Đây là ngôn ngữ dùng để viết bài báo khoa học. Word đánh cũng không sao, có khi còn đẹp hơn, nhưng nó sẽ chạy chậm nếu đánh nhiều công thức. Tất cả các sách viết nhiều công thức đều phải dùng Latex.


Leave a comment

Danh sách các danh sách liên quan tới vật lý

Danh sách là để liệt kê. Có nó thì mình sẽ dễ dàng có được một cái tổng quan trước mắt. Nhưng có danh sách các danh sách thì mới là xịn :))

http://en.wikipedia.org/wiki/Outline_of_physics. Kéo xuống phần List.

Trong đó có cái này cũng khá hay: http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_important_publications_in_physics